W centrum Koszalina, tuż przy Parku Książąt Pomorskich, stoi niewielka gotycka kamienica z XV wieku. To Domek Kata – miejsce z mroczną historią, w którym od ponad 60 lat rozbrzmiewają wiersze, odbywają się spektakle teatralne i koncerty jazzowe. Teatr Propozycji Dialog im. Henryki Rodkiewicz to jedna z najbardziej charakterystycznych scen alternatywnych w regionie, gdzie amatorska pasja spotyka się z profesjonalnym podejściem do słowa i teatru.

Historia tego miejsca sięga 1959 roku, kiedy aktorka Bałtyckiego Teatru Dramatycznego Henryka Rodkiewicz zdecydowała się na odważny krok. Porzuciła macierzystą scenę i wraz z grupą miłośników teatru stworzyła coś zupełnie innego – teatr poezji. Pierwszy spektakl „Godzina myśli” poświęcony twórczości Juliusza Słowackiego pokazał, że w Koszalinie jest miejsce na eksperyment.

Trzy miesiące później wystawiono „Pod drzwiami” Wolfganga Borcherta, a w marcu 1960 roku premierę miało przedstawienie „Nie będzie końca dialogu”. To właśnie wtedy zespół przyjął nazwę, która pozostała do dziś.

Teatr rapsodyczny w gotyckim Domku Kata

Od 1964 roku siedziba teatru mieści się przy ulicy Grodzkiej 3, w budynku który sam w sobie jest atrakcją. Odrestaurowany po II wojnie światowej dom zachował piękną elewację z gotyckimi, ostrołukowymi zdobieniami. Miejscy kaci faktycznie tu mieszkali – ostatni z nich opuścił budynek dopiero w latach 30. XX wieku, wraz z rodziną.

Dziś w tych historycznych murach działa teatr rapsodyczny – forma teatralna oparta na słowie mówionym, recytacji i interpretacji tekstów literackich. To nie teatr w tradycyjnym rozumieniu ze scenografią i kostiumami, ale przestrzeń, gdzie liczy się przede wszystkim słowo, głos aktora i jego interpretacja.

W budynku teatru przez wieki mieszkali miejscy kaci. Ostatni z nich opuścił Domek Kata dopiero w latach 30. XX wieku – dziś w tych samych murach brzmi poezja Norwida i Słowackiego.

Co można zobaczyć w Teatrze Dialog

Repertuar teatru jest niezwykle różnorodny. Ze względu na charakter działalności wyróżnia się tu trzy sceny: teatralną, poezji oraz muzyczną. To oznacza, że w jednym tygodniu można trafić na spektakl teatralny, wieczór poetycki i koncert jazzowy.

Teatr wielokrotnie wystawiał przedstawienia poświęcone Cyprianowi Kamilowi Norwidowi. Organizuje też turniej recytatorski jego imienia. W 1995 roku rozpoczął działalność „Teatr przy Stoliku” – kameralna forma teatru czytanego, zainicjowana przez Tadeusza Mroczka.

Od 2013 roku teatr jest współorganizatorem Koszalińskich Ogólnopolskich Dni Monodramu-Debiuty „Strzała Północy”. To październikowy festiwal, na którym prezentują się debiutujący twórcy monodramów z całej Polski. W ramach Klubu Muzycznego odbywają się koncerty, w tym jazzowe, które przyciągają melomanów z całego regionu.

Sukcesy i nagrody koszalińskiej sceny

Już w 1960 roku, rok po powstaniu, teatr zdobył pierwszą nagrodę na Ogólnopolskim Festiwalu Amatorskich Teatrów Poezji za inscenizację „Róży” Stefana Żeromskiego. Pięć lat później, w 1965 roku, ponownie zajął pierwsze miejsce – tym razem za inscenizację staroruskiej byliny „Słowo o wyprawie Igora”.

W repertuarze teatru pojawiały się też inne głośne tytuły: „Słowo o Jakubie Szeli” Bruno Jasieńskiego w adaptacji Jadwigi Ślipińskiej czy spektakle oparte na twórczości Bertolta Brechta. W grudniu 1998 roku młodzi uczestnicy warsztatów „Akademii Słowa” pod kierunkiem Marka Kołowskiego pokazali przedstawienie według scenariusza i w reżyserii Kołowskiego.

Dla kogo jest Teatr Propozycji Dialog

To miejsce przede wszystkim dla miłośników słowa – poezji, literatury, teatru alternatywnego. Nie trzeba być koneserem, żeby docenić atmosferę kameralnych spotkań w historycznych wnętrzach. Wieczory poetyckie, spotkania autorskie z wybitnymi postaciami kultury, koncerty w intymnej przestrzeni – to propozycja dla osób szukających czegoś innego niż klasyczny teatr czy filharmonia.

Teatr gościł wielu znanych aktorów, muzyków, polityków i publicystów. Spotkania autorskie mają tu formę bezpośredniego dialogu – nazwa teatru nie jest przypadkowa. Kameralna przestrzeń sprzyja rozmowom i wymianie myśli.

Dla rodzin z małymi dziećmi może to nie być najlepsza opcja – repertuar skierowany jest raczej do dorosłych odbiorców lub młodzieży zainteresowanej literaturą i teatrem. Natomiast dla studentów, miłośników poezji czy osób ceniących alternatywne formy sztuki to prawdziwa perełka na kulturalnej mapie Pomorza Zachodniego.

Amatorski teatr z profesjonalnym podejściem

Teatr Propozycji Dialog działa jako stowarzyszenie – to amatorski teatr poezji, co nie oznacza niższego poziomu artystycznego. Wręcz przeciwnie, przez ponad 60 lat działalności wypracował sobie renomę sceny, która stawia na jakość i artystyczną odwagę.

Obecnie kierownictwo artystyczne sprawuje Walentyna Trybocka. Teatr funkcjonuje jako organizacja pożytku publicznego, co pozwala mu kontynuować działalność mimo amatorskiego charakteru.

Teatr Dialog to jedna z nielicznych scen rapsodycznych w Polsce, która nieprzerwanie działa od 1959 roku, kultywując tradycję teatru słowa i poezji mówionej.

Praktyczne informacje dla odwiedzających

Teatr mieści się przy ulicy Grodzkiej 3 w Koszalinie, w centrum miasta, tuż obok Parku Książąt Pomorskich. Dojazd jest prosty – od ratusza należy skręcić w kierunku wschodnim w ulicę Asnyka, minąć skrzyżowanie z ulicą Mickiewicza, a za łukiem ulicy po prawej stronie stoi budynek teatru. Obok znajduje się parking na około 10 samochodów.

Teatr jest otwarty zgodnie z repertuarem – nie ma tu stałych godzin zwiedzania, ponieważ to żywa scena teatralna, a nie muzeum. Najlepiej śledzić aktualny repertuar na stronie www.teatrdialog.pl lub kontaktować się bezpośrednio pod numerem telefonu 94 342 52 96 (e-mail: [email protected]).

Ceny biletów są uzależnione od typu wydarzenia – spektakle teatralne, koncerty czy wieczory poetyckie mogą mieć różne cenniki. Warto sprawdzić aktualne informacje przed planowaną wizytą. Ze względu na kameralny charakter miejsca, liczba miejsc jest ograniczona, więc przy popularnych wydarzeniach warto rezerwować bilety z wyprzedzeniem.

Na wizytę w teatrze warto zarezerwować cały wieczór – spektakle czy koncerty trwają zazwyczaj od godziny do dwóch, a atmosfera miejsca zachęca do pozostania dłużej. Po przedstawieniu często odbywają się spotkania z artystami, które mogą być równie interesujące jak sam spektakl.

Warto połączyć wizytę w teatrze ze spacerem po Starym Mieście w Koszalinie i Parku Książąt Pomorskich, który znajduje się dosłownie kilka kroków dalej. Sam budynek Domku Kata, nawet oglądany z zewnątrz, jest ciekawym przykładem gotyckiej architektury mieszkalnej.