Latarnia Morska w Gąskach to ceglana wieża strażnicza na Wybrzeżu Słowińskim, która od prawie 150 lat wskazuje drogę statkom na Bałtyku. Z wysokości ponad 50 metrów rozciąga się widok na kilkadziesiąt kilometrów wybrzeża – od Kołobrzegu po Darłowo. To druga najwyższa latarnia na polskim wybrzeżu i jedna z niewielu, gdzie można wejść na sam szczyt.

Miejsce ma w sobie coś z tych starych, solidnych budowli, które przetrwały wojny i burze. Stoi tu od 1878 roku, nieco z boku od głównych kurortowych szlaków, w małej wiosce odległej o kilka kilometrów od Sarbinowa czy Ustronia Morskiego.

Historia budowy i trudne początki

Budowę latarni rozpoczęto w 1876 roku, ale nie było to łatwe przedsięwzięcie. Wszystkie materiały – cegły, cement, elementy konstrukcyjne – trzeba było przywozić drogą morską i rozładowywać na specjalnie wybudowanym pomoście wysuniętym w Bałtyk. Zimą 1877/1878 roku prace dobiegły końca i 1 stycznia 1878 roku latarnia oficjalnie rozpoczęła pracę.

Początkowo wyposażona była w aparat Fresnela oświetlany naftą, który był widoczny z odległości 18 mil morskich. Elektryczność pojawiła się tu dopiero w 1927 roku. Dziś zasięg światła sięga 23,5 mili morskiej, czyli około 43 kilometrów – w dobrych warunkach widać je niemal z połowy drogi do Bornholmu.

Podczas II wojny światowej uszkodzeniu uległo jedynie urządzenie optyczne. Po wojnie latarnię uruchomiono w 1948 roku, początkowo obsługiwali ją Rosjanie, a dopiero w 1951 roku przekazano ją polskim latarnikom.

Przez lata wieża wymagała ciągłych napraw – morski klimat dawał się we znaki. Pęknięcia zabezpieczano plombami i cementem, przemurowywano uszkodzone fragmenty. Mimo to konstrukcja przetrwała w świetnym stanie i dziś jest wpisana do rejestru zabytków.

Co zobaczysz na szczycie latarni

Żeby dostać się na górę, trzeba pokonać 226 granitowych schodów. Są kręte, dość strome, ale da się je przejść bez większego problemu – choć przy mijaniu się z innymi zwiedzającymi może być ciasno. Warto iść we własnym tempie, zwłaszcza jeśli nie jest się przyzwyczajonym do wysiłku.

Na szczycie czeka taras widokowy z metalową balustradą. Stąd widać całe Wybrzeże Słowińskie – na zachód rozciąga się plaża w stronę Kołobrzegu, na wschód w kierunku Darłowa. W dole widać dach domu latarnika, otaczający teren z drzewami i stoiska z pamiątkami. Morze jest odległe zaledwie o 112 metrów, więc fale i piaszczystą plażę ma się jak na dłoni.

W pogodny dzień widok jest naprawdę rozległy. Można obserwować statki na horyzoncie, wiatraki wiejące na lądzie, a latem pełną turystów plażę. Warto zabrać aparat – zdjęcia stąd wychodzą świetne, zwłaszcza przed zachodem słońca.

Dla kogo to miejsce

Latarnia sprawdzi się jako krótki przystanek podczas wakacyjnego pobytu nad morzem. Rodziny z dziećmi chętnie tu zaglądają – dzieciaki zazwyczaj dają radę ze schodami, a widok z góry robi wrażenie. To też dobry punkt dla miłośników fotografii i osób, które lubią takie industrialne, historyczne obiekty.

Nie jest to jednak miejsce na całodzienną wycieczkę. Sam wejście na latarnię zajmuje góra pół godziny, może godzinę jeśli chce się posiedzieć na górze i nacieszyć widokiem. W okolicy jest jeszcze plaża i kilka punktów gastronomicznych, więc można to połączyć z krótkim spacerem.

Latarnia Gąski wyznacza granicę między Zatoką Pomorską a Basenem Bornholmskim. Obszar morski na wschód od niej należy już do innej części Bałtyku.

Teren wokół latarni i infrastruktura

Sama latarnia stoi na dużym, ogrodzonym placu otoczonym starym murem. Obok wieży znajduje się dom latarnika – zabytkowy budynek, w którym kiedyś mieszkali ludzie obsługujący urządzenie. Dziś latarnia działa w pełni automatycznie, więc budynek pełni inne funkcje.

Na terenie są stoiska z pamiątkami – magnesy, pocztówki, drobiazgi związane z morzem. Jest też zaplecze gastronomiczne – można kupić lody, napoje, coś przekąsić. Teren jest zadrzewiony, więc w upalne dni da się znaleźć cień. Parking znajduje się tuż obok, więc dojście jest wygodne.

Plaża jest blisko – dosłownie kilkadziesiąt metrów. Jest piaszczysta, dość szeroka, bez wielkich tłumów jak w większych kurortach. Można połączyć zwiedzanie latarni z kąpielą albo spacerem brzegiem morza.

Jak dojechać do latarni w Gąskach

Gąski to niewielka wieś położona między Ustronie Morskim a Mielnem, w gminie Mielno. Z drogi krajowej nr 11 (Kołobrzeg-Koszalin) trzeba zjechać w stronę morza – jest oznakowanie. Latarnia znajduje się na zachodnim skraju miejscowości, przy ulicy Latarników 7.

Samochodem jest najwygodniej – parking jest duży i bezpośrednio przy obiekcie. Z Sarbinowa to około 3 kilometry, można też dojść plażą, co zajmuje mniej więcej pół godziny spacerkiem. Z Ustronia Morskiego jest podobna odległość. Z Koszalina to około 20 kilometrów, z Kołobrzegu około 22 kilometry.

Komunikacja publiczna w sezonie funkcjonuje, ale trzeba sprawdzić rozkłady – autobusy kursują głównie do większych miejscowości w okolicy. Najprościej wynająć samochód albo przyjechać rowerem – trasa z pobliskich kurortów jest płaska i przyjemna.

Godziny otwarcia i ceny biletów

Latarnia jest dostępna dla zwiedzających przez cały rok, ale godziny otwarcia zmieniają się w zależności od sezonu:

  • Od maja do października: 10:00 – 18:00
  • Lipiec i sierpień: 10:00 do zachodu słońca (z przerwą 13:30 – 15:00)
  • Od września do kwietnia: po wcześniejszym kontakcie z latarnikiem pod numerem 94 316 55 24 lub 604 803 266

W szczycie sezonu letnie wieczory to najlepszy czas na wizytę – można zostać do zmierzchu i zobaczyć zachód słońca z tarasu. Przerwa obiadowa w lipcu i sierpniu to dobry moment na plażowanie, a potem powrót na latarnię.

Ceny biletów są symboliczne: bilet normalny kosztuje 3 złote, ulgowy 2 złote. To naprawdę niewiele jak na taką atrakcję z widokiem.

W latarni zamontowany jest aparat optyczny cylindryczno-stożkowy Fresnela o średnicy 1200 mm. Źródło światła to żarówka o mocy 1500 W, która błyska w charakterystycznym rytmie: trzy błyski co 15 sekund.

Warto mieć przy sobie gotówkę – nie zawsze są terminale płatnicze. Poza sezonem lepiej zadzwonić wcześniej i upewnić się, że ktoś będzie na miejscu, żeby otworzyć latarnię.

Kontakt: Latarników 7, 76-034 Gąski, tel. 94 316 55 24 lub 604 803 266